Organizacja Traktatu Północnoatlantyckiego, OTP (ang. North Atlantic Treaty Organization, NATO;) – organizacja polityczno-wojskowa powstała 24 sierpnia 1949 na mocy podpisanego 4 kwietnia 1949 Traktatu Północnoatlantyckiego. Początkowym celem istnienia NATO była obrona militarna przed atakiem ze strony Związku Radzieckiego i jego państw satelickich. Z czasem jednak organizacja stała się elementem utrzymania równowagi strategicznej między Wschodem i Zachodem. Po rozpadzie Układu Warszawskiego pełni rolę stabilizacyjną, podejmując działania zapobiegające rozprzestrzenianiu konfliktów regionalnych.
Zadania i cele NATO:
Podstawowym aktem prawnym, będącym podstawą działania NATO jest podpisany 4 kwietnia 1949 roku w Waszyngtonie Traktat Północnoatlantycki,
zwany tez traktatem waszyngtońskim. Umowa jest w istocie bardzo prostym
dokumentem złożonym z 14 artykułów określających najważniejsze
zobowiązania sojuszników wobec siebie z osobna, jak i Sojuszu jako
całości. Szczególnie ważny z punktu widzenia aspektu obronności jest
art. 5, stanowiący że każdy atak zbrojny z zewnątrz zwrócony przeciwko
jednemu lub kilku państwom członkowskim traktowany będzie jako atak
przeciwko całej organizacji. Zawarta w tym artykule formuła casus foederis
jest szczególnym rodzajem solidarności wojskowej między członkami
Sojuszu. NATO jest organizacją stawiającą sobie za cel zbiorową ochronę
swoich członków, jako podstawę zachowania pokoju i umocnienia bezpieczeństwa międzynarodowego. Z prawnomiędzynarodowego punktu widzenia NATO jest międzynarodową organizacją opartą na sojuszniczym
systemie bezpieczeństwa. Zgodnie z Traktatem Waszyngtońskim każde
państwo członkowskie zobowiązuje się przyczyniać do rozwoju pokojowych i
przyjaznych stosunków międzynarodowych oraz dbać o zachowanie bezpieczeństwa własnego oraz innych członków sojuszu i wzmacniać swoje siły zbrojne.
Głównym celem Sojuszu jest zagwarantowanie – środkami politycznymi i militarnymi – wolności
i bezpieczeństwa wszystkim państwom członkowskim. Do osiągnięcia tego
celu NATO wykonuje podstawowe zadania w zakresie bezpieczeństwa:- zapewnia fundament trwałego bezpieczeństwa w Europie, opartego na rozwoju instytucji demokratycznych i pokojowym rozwiązywaniu konfliktów;
- zapewnia środki odstraszania i obrony przed jakąkolwiek formą ataku na terytorium każdego państwa członkowskiego;
- rozwija bezpieczeństwo międzynarodowe poprzez stałą i aktywną współpracę ze wszystkimi państwami partnerskimi należącymi do programu Partnerstwo dla pokoju (PdP) oraz Euroatlantyckiej Rady Partnerstwa;
- wysyła swoje misje wojskowe do państw, na terytorium których toczy się konflikt zbrojny, celem zażegnania tego konfliktu.
